Những sai lầm âm thầm gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng cho doanh nghiệp

Trong hệ thống kho lạnh, kho mát hay kho đông công nghiệp, bộ điều khiển nhiệt độ (Temperature Controller) chính là “bộ não” điều hành toàn bộ hoạt động của hệ thống. Mọi quyết định bật – tắt máy nén, xả đá, duy trì nhiệt độ, bảo vệ an toàn… đều xuất phát từ thiết bị nhỏ bé này.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy rất nhiều sự cố nghiêm trọng trong kho lạnh không bắt nguồn từ hỏng thiết bị, mà đến từ việc cài đặt sai thông số trên bộ điều khiển nhiệt độ. Chỉ một vài thông số sai lệch, hệ thống có thể vẫn “chạy”, nhưng hậu quả về lâu dài là hư hỏng hàng hóa, tốn điện, giảm tuổi thọ máy và tiềm ẩn rủi ro an toàn.

Bài viết này được AVG chia sẻ dựa trên kinh nghiệm thực tế bảo trì – sửa chữa hàng trăm hệ thống kho lạnh, nhằm giúp chủ đầu tư, quản lý kho và bộ phận vận hành hiểu rõ rủi ro, tránh những sai lầm đắt giá.

1. Bộ điều khiển nhiệt độ – “bộ não” thật sự của hệ thống lạnh

Trong một kho lạnh tiêu chuẩn, bộ điều khiển nhiệt độ không chỉ đơn thuần hiển thị số độ C. Nó tiếp nhận dữ liệu từ cảm biến, xử lý thông tin và ra lệnh cho:

• Máy nén chạy hay dừng
• Quạt dàn lạnh hoạt động thế nào
• Chu kỳ xả đá bao lâu một lần
• Hệ thống bảo vệ có kích hoạt hay không

Nói cách khác, thiết bị này quyết định hệ thống hoạt động thông minh hay “tự sát từ từ”.

Một thực trạng khá phổ biến hiện nay là:
👉 Nhân viên kho hoặc chủ kho tự ý chỉnh thông số vì muốn “lạnh hơn cho chắc”, hoặc “tiết kiệm điện”, nhưng không hiểu bản chất kỹ thuật của từng thông số. Điều này biến bộ điều khiển từ công cụ bảo vệ thành nguyên nhân gây rủi ro.

2. Năm rủi ro lớn nhất khi cài đặt sai bộ điều khiển nhiệt độ kho lạnh

2.1 Hư hỏng hàng hóa hàng loạt – biến chất sản phẩm

Đây là rủi ro nghiêm trọng và dễ nhận thấy nhất.

Mỗi loại hàng hóa đều có dải nhiệt độ bảo quản tối ưu. Khi cài đặt sai Set Point:

• Trái cây, rau củ có thể bị đóng băng tế bào, thâm ruột, nhũn sau rã đông
• Thủy sản có thể bị cháy lạnh hoặc mất cấu trúc thịt
• Dược phẩm, vắc-xin có thể mất hoàn toàn hoạt tính sinh học

Điều nguy hiểm là: hàng hóa có thể trông vẫn bình thường, nhưng chất lượng đã suy giảm và chỉ bị phát hiện khi khách hàng khiếu nại hoặc cơ quan kiểm tra.

Hậu quả không chỉ là mất trắng lô hàng, mà còn là bồi thường hợp đồng, mất uy tín thương hiệu.

2.2 Máy nén chạy quá tải, short cycling và “chết lốc”

Một trong những lỗi phổ biến nhất là cài đặt sai Differential / Hysteresis (độ lệch nhiệt độ).

Khi độ lệch được cài quá nhỏ, máy nén sẽ:

• Bật – tắt liên tục trong thời gian ngắn
• Không kịp cân bằng áp suất
• Sinh nhiệt lớn trong cuộn dây

Hiện tượng này gọi là short cycling, và là “kẻ giết máy nén thầm lặng”.

Hậu quả thường gặp:

• Cháy cuộn dây máy nén
• Hỏng contactor, rơ-le
• Tuổi thọ máy nén giảm 50–70%

Chi phí thay máy nén kho lạnh công nghiệp có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, trong khi nguyên nhân chỉ đến từ… một thông số sai.

2.3 Hóa đơn tiền điện tăng vọt nhưng kho không hiệu quả hơn

Nhiều người nghĩ rằng “cài nhiệt độ càng thấp thì bảo quản càng tốt”. Đây là một hiểu lầm nguy hiểm.

Khi cài nhiệt độ sâu hơn mức cần thiết:

• Máy nén phải chạy gần như liên tục
• Hiệu suất giảm mạnh
• Điện năng tiêu thụ tăng đột biến

Ngoài ra, nếu cài chu kỳ xả đá quá dày, hệ thống vừa tốn điện cho xả đá, vừa phải làm lạnh lại toàn bộ kho sau mỗi lần xả.

Kết quả là:

• Tiền điện tăng mạnh
• Hệ thống nhanh xuống cấp
• Chất lượng bảo quản không hề cải thiện

2.4 Đóng đá dàn lạnh – kho không lạnh nhưng máy vẫn chạy

Đóng đá dàn lạnh là “bệnh kinh niên” của nhiều kho lạnh vận hành sai thông số.

Nguyên nhân chính:

• Chu kỳ xả đá cài sai
• Nhiệt độ dừng xả đá không phù hợp
• Cảm biến xả đá cài ngưỡng không đúng

Khi dàn lạnh bị bám tuyết dày:

• Luồng gió lạnh bị cản trở
• Kho không đạt nhiệt độ yêu cầu
• Máy nén vẫn chạy liên tục để “bù lạnh”

Hậu quả kéo theo:

• Cháy quạt dàn lạnh
• Hỏng điện trở xả đá
• Tiêu tốn điện năng nghiêm trọng

2.5 Mất an toàn hệ thống – nguy cơ cháy nổ và rò rỉ điện

Trong bộ điều khiển và tủ điện, luôn có các thông số bảo vệ:

• Áp suất cao – thấp
• Quá dòng
• Quá nhiệt

Nếu các ngưỡng này bị cài sai hoặc bị vô hiệu hóa:

• Hệ thống không tự ngắt khi có sự cố
• Tủ điện có thể quá nhiệt
• Nguy cơ cháy nổ và rò rỉ điện tăng cao

Đây là rủi ro không chỉ liên quan đến tài sản, mà còn đến an toàn con người.

3. Những thông số “vàng” dễ bị cài sai nhất trên bộ điều khiển

Dưới đây là các thông số mà AVG thường xuyên phải kiểm tra lại khi tiếp nhận bảo trì:

• Set Point (SP): Nhiệt độ mục tiêu của kho
• Differential / Hysteresis (dF): Khoảng chênh để máy khởi động lại (thường 2–4°C tùy loại hàng)
• Defrost Interval (dI): Chu kỳ xả đá (ví dụ 6 giờ/lần)
• Defrost Termination Temperature (dt): Nhiệt độ kết thúc xả đá

Chỉ cần một trong các thông số này sai, toàn bộ hệ thống có thể vận hành sai lệch.

4. Giải pháp phòng ngừa rủi ro từ AVG

Từ kinh nghiệm thực tế, AVG luôn áp dụng các nguyên tắc sau khi bàn giao hệ thống:

4.1 Khóa thông số bằng mật khẩu kỹ thuật

Ngăn chặn việc tự ý chỉnh sửa từ người không có chuyên môn.

4.2 Tủ điện thông minh tích hợp giám sát từ xa

Khi nhiệt độ, áp suất hoặc chu kỳ vận hành có dấu hiệu bất thường, hệ thống sẽ cảnh báo ngay lập tức.

4.3 Dán bảng hướng dẫn vận hành trực tiếp tại tủ điện

Mỗi kho đều có bảng hướng dẫn thông số an toàn tương ứng với từng loại hàng hóa cụ thể.

4.4 Bảo trì định kỳ và kiểm tra thông số vận hành

Không chờ máy hỏng mới sửa – AVG kiểm tra để ngăn rủi ro từ sớm.

5. Lời khuyên từ kỹ thuật viên AVG

“Đừng thử nghiệm trên tài sản của chính mình.”

Nếu bạn cần thay đổi nhiệt độ để bảo quản mặt hàng mới, hãy hỏi kỹ thuật viên trước khi chỉnh thông số. Một cuộc gọi 5 phút có thể giúp bạn tránh thiệt hại hàng trăm triệu đồng.

👉 Bạn không chắc hệ thống của mình đang cài đúng hay sai?
Hãy chụp ảnh màn hình bộ điều khiển nhiệt độ và gửi cho AVG. Đội ngũ kỹ thuật sẽ kiểm tra miễn phí và tư vấn điều chỉnh an toàn cho anh/chị.

Giới thiệu về AVG – Đối tác kỹ thuật lạnh đồng hành lâu dài

CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ THUẬT ĐIỆN – ĐIỆN LẠNH AVG là đơn vị chuyên thiết kế – thi công – bảo trì – sửa chữa hệ thống kho lạnh, kho mát, kho đông và hệ thống lạnh công nghiệp cho nhà xưởng, doanh nghiệp sản xuất và logistics.

AVG không chỉ lắp đặt hệ thống “chạy được”, mà tập trung vào:

• Vận hành ổn định dài hạn
• Tiết kiệm điện năng
• Giảm rủi ro kỹ thuật
• Bảo vệ tài sản và hàng hóa cho khách hàng

Với đội ngũ kỹ sư nhiều năm kinh nghiệm thực tế, AVG cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp từ lúc đầu tư đến suốt vòng đời hệ thống.

📞 CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ THUẬT ĐIỆN – ĐIỆN LẠNH AVG
Thiết kế – Thi công – Bảo trì – Sửa chữa

📍 Địa chỉ: Lô 11, TT4, Khu đấu giá Tứ Hiệp, Thanh Trì, Hà Nội
📞 Hotline/Zalo: 0845.322.777
📧 Email: phongkinhdoanh1688.avg@gmail.com
📍 Google Map: https://g.co/kgs/i7Cizdk
🌐 Website: https://codienlanhavg.com/